Buang
Buang de Mapos
Austronésien
Le mapos buang est une langue océanienne du groupe linguistique buang, dans la province de Morobe en Papouasie-Nouvelle-Guinée, parlée dans la vallée de la Snake River par environ 10 000 personnes réparties dans les zones communautaires de Mapos et de Manga. Les variétés buang (mapos, manga, mumeng) forment un continuum dialectal dont l'intelligibilité mutuelle diminue avec la distance. En tant que langue océanienne occidentale, le buang conserve des traits océaniens typiques (démonstratifs à trois degrés de distance, marqueurs de sujet préverbaux, propositions à verbe final) tout en présentant une certaine influence de substrat des Hautes Terres de Nouvelle-Guinée. La communauté mapos buang possède une forte tradition orale et le Nouveau Testament a été traduit en mapos buang en 1989 (révisé en 2005).
Où elle est parlée
87 mots essentiels en buang de Mapos
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Austronésien
| Sens | Buang de Mapos | Vieux cham | Hote | Vieux malais | Warlpiri | Bicolano d’Iriga | Itbayaten |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | bël /ᵐbel̪/ | ie /ʔiə/ | ŋaŋ /ŋaŋ/ | air /air/ | ngapa /ŋapa/ | tubig /tubiɡ/ | ranom /ranom/ |
| Feu | nengwah /nəŋʷaʁ/ | apuy /ʔapuj/ | atum /atum/ | api /api/ | warlu /waɭu/ | kalayo /kalajɔ/ | hapoy /hapoj/ |
| Soleil | hes /ʁɛtʃ/ | huriy /hurij/ | wak /wak/ | matari /matari/ | wanta /wanta/ | aldəw /aldəw/ | araw /araw/ |
| Lune | kwev /kʷɛβ/ | bulan /bulan/ | ayôŋ /ajoŋ/ | bulan /bulan/ | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | bulən /bulən/ | voxan /voɣan/ |
| Étoile | betuheng /ᵐbətuʁəŋ/ | bituk /bituʔ/ | vuliŋ /vuliŋ/ | bintang /bintaŋ/ | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | bitóon /bituʔon/ | vitoen /vitoɨn/ |
| Nuit | buk /ᵐbuk/ | malam /malam/ | bôlôvôŋ /bolovoŋ/ | malam /malam/ | munga /muŋa/ | gabʼi /ɡabʔi/ | aʼxep /aʔɣɨp/ |
| Pluie | hob /ʁoᵐb/ | — | ôthôm /otʰom/ | — | minyira /miɲiɻa/ | uran /uran/ | timoy /timoj/ |
| Neige | beggob /ᵐbəɣoᵐb/ | — | — | — | — | — | — |
| Vent | sanġ /tʃaɴ/ | — | lovak /lɔvak/ | — | warlpa /waɭpa/ | angín /aˈŋin/ | sarawsaw /sarawsaw/ |
| Terre | dob /ⁿdoᵐb/ | — | pik /pik/ | — | walya /walja/ | ragaʼ /raɡaʔ/ | tana /tana/ |
| Pierre | ġelönġ /ᶰɢəl̪ɔɴ/ | batau /batau/ | valu /valu/ | batu /batu/ | pirli /piɭi/ | gapo /ɡaˈpoʔ/ | vato /vato/ |
| Montagne | ḳedu /qəⁿdu/ | — | dum /dum/ | — | pamarrpa /pamaɾpa/ | bukid /bukid/ | — |
| Mer | loo /l̪oː/ | — | — | — | mangkuru /maŋkuɻu/ | dágat /ˈdaɡat/ | hawa /hawa/ |
| Mère | ata /ata/ | inā /ina/ | talêbô /talebo/ | ibu /ibu/ | ngati /ŋati/ | ina /ina/ | ina /ina/ |
| Père | ama /ama/ | amā /ama/ | lambô /lambo/ | bapa /bapa/ | kirda /kiɖa/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Fille | nalu avëh /nal̪u aβeʁ/ | — | nalavi /nalavi/ | — | yurntalpa /juɳʈalpa/ | — | — |
| Je | sa /tʃa/ | ku /ku/ | ya /ja/ | aku /aku/ | ngaju /ŋaɟu/ | akó /ʔako/ | yaken /jakɨn/ |
| Tu | honġ /ʁoɴ/ | hã /haː/ | o /ɔ/ | kamu /kamu/ | nyuntu /ɲuntu/ | ikā /ʔika/ | ʼimo /ʔimo/ |
| Nous | hil / he /ʁil̪ / ʁɛ/ | — /—/ | yêlô / alalô /jelo / alalo/ | kita / kami /kita / kami/ | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | kitā / kamī /kita / kami/ | yaten / yamen /jatɨn / jamɨn/ |
| Nom | arë /aɾe/ | angan /aŋan/ | athêŋ /atʰeŋ/ | ngaran /ŋaran/ | yirdi /jiɖi/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| Personne | mehö /meʁɔ/ | urāṅ /uraːŋ/ | anyô /aɲo/ | — | yapa /japa/ | tawó /taˈwo/ | tawo /tawo/ |
| Tête | yu /ju/ | — | wakadôk /wakadok/ | — | jurru /ɟuru/ | payo /paˈjo/ | oxo /oɣo/ |
| Œil | mala /mal̪a/ | matā /mata/ | madaluk /madaluk/ | mata /mata/ | milpa /milpa/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Oreille | nenga /nəŋa/ | — | limbuk /limbuk/ | — | langa /laŋa/ | talinga /taˈliŋa/ | talinya /taliɲa/ |
| Nez | neru /nəɾu/ | idung /iduŋ/ | thohav /tʰɔhav/ | — | mulyu /muʎu/ | oróng /oˈɾoŋ/ | mohdan /mohdan/ |
| Bouche | avi /aβi/ | — | abôlêk /abolek/ | — | lirra /liɾa/ | ngangá /ŋaˈŋa/ | vivih /vivih/ |
| Dent | nevu /nəβu/ | tagai /taɡaj/ | kalalaŋ /kalalaŋ/ | gigi /ɡiɡi/ | kartirdi /kaʈiɖi/ | ngipən /ŋipən/ | nyipen /ɲipɨn/ |
| Langue | daggen /ⁿdaɣɛn/ | dalah /dalah/ | dahalaŋ /dahalaŋ/ | lidah /lidah/ | jalanypa /ɟalaɲpa/ | riraʼ /riraʔ/ | rila /rila/ |
| Main | nema /nəma/ | taŋin /taŋin/ | baŋ /baŋ/ | tangan /taŋan/ | rdaka /ɖaka/ | kamət /kamət/ | lima /lima/ |
| Pied | vaha /βaʁa/ | takai /takai/ | va /va/ | — | wirliya /wiɭija/ | — | ayi /aji/ |
| Cœur | newa bib /nəˠwa ᵐbiᵐb/ | hatai /hatai/ | kapô /kapo/ | hati /hati/ | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | puso /puso/ | tawor /tawor/ |
| Os | seḳë /tʃəqe/ | talang /talaŋ/ | lokwaŋ /lɔkwaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | larrpa /laɾpa/ | tulang /tuʔˈlaŋ/ | toʼxang /toʔɣaŋ/ |
| Sang | ḳöḳ /qɔq/ | darah /darah/ | thalaleŋ /tʰalalɛŋ/ | darah /darah/ | yalyu /jaʎu/ | rugoʼ /ruɡoʔ/ | raya /raja/ |
| Caca | laa /l̪aː/ | — | — | — | kuna /kuna/ | — | — |
| Amour | ahë ving /aʁe βiŋ/ | klɛn /klɛn/ | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | yulkami /julkami/ | pagkaibəg /paɡkaʔibəɡ/ | — /—/ |
| Arbre | ḳele /qəl̪ɛ/ | phuəŋ /pʰuəŋ/ | alokwaŋ /alɔkwaŋ/ | kayu /kaju/ | watiya /watija/ | kahoy /kahɔj/ | kayoh /kajoh/ |
| Chien | anöö /anɔː/ | asuv /asuw/ | avuŋ /avuŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | ayam /ajam/ | tito /tito/ |
| Chat | busip /ᵐbutʃip/ | mɛw /mɛw/ | pus /pus/ | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ | kuting /kutiŋ/ | — /—/ |
| Poisson | ġël /ᶰɢel̪/ | ikan /ikan/ | alim /alim/ | ikan /ikan/ | yawu /jawu/ | isira /ʔiˈsiɾaʔ/ | among /amoŋ/ |
| Oiseau | soḳ /tʃoq/ | cim /tʃim/ | menak /mɛnak/ | burung /buruŋ/ | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | bayóng /baˈjoŋ/ | kangkang /kaŋkaŋ/ |
| Papillon | beluk /ᵐbəl̪uk/ | — | — | — | pinta-pinta /pintapinta/ | — | — |
| Œuf | ġahis /ᶰɢaʁitʃ/ | — | daluk /daluk/ | — | ngipiri /ŋipiɻi/ | itlog /ʔitloɡ/ | ittiiyoy /ittiijoj/ |
| Ours | bëa /ᵐbea/ | — | bea /bɛa/ | — | piira /piːɻa/ | — | — |
| Cheval | hoos /ʁoːtʃ/ | — | bokhos /bɔkhɔs/ | — | nantuwu /nantuwu/ | — | — |
| Maison | begganġ /ᵐbəɣaɴ/ | sɔŋ /sɔŋ/ | unyak /uɲak/ | rumah /rumah/ | yuwarli /juwaɭi/ | baləy /baləj/ | vaxay /vaɣaj/ |
| Lait | rur /ɾuɾ/ | — | sum /sum/ | susu /susu/ | lampurnu /lampuɳu/ | gatas /ˈɡatas/ | — |
| Miel | beggoh /ᵐbəɣoʁ/ | — | bio thôk /biɔ tʰok/ | — | ngarlu /ŋaɭu/ | — | — |
| Sel | mamireng /mamiɾəŋ/ | — | ŋgwêk /ŋɡwek/ | garam /ɡaram/ | jarlti /ɟaɭti/ | asin /aˈsin/ | asin /asin/ |
| Vin | wain /wain/ | — | waiŋ /waiŋ/ | — | pama /pama/ | — | parek /parɨk/ |
| Riz | padi /paⁿdi/ | — | — | — | — | bəgas /bəɡas/ | paray /paraj/ |
| Chocolat | bööḳ atë /ᵐbɔːq ate/ | — | — | — | — | — | — |
| Fer | aën /aen/ | — | aeŋ /aɛŋ/ | — | yayini /jajini/ | — | — |
| Livre | ḳapiya /qapija/ | — | kapya /kapja/ | — | pipa /pipa/ | libro /libˈɾo/ | — |
| Manger | gga /ɣa/ | bɔh /bɔh/ | yaŋ /jaŋ/ | makan /makan/ | ngarni /ŋaɳi/ | kaən /kaʔən/ | koman /koman/ |
| Boire | num /num/ | mɛnum /mɛnum/ | num /num/ | minum /minum/ | purrami /puɾami/ | inum /inum/ | ominom /ominom/ |
| Dormir | ggëp /ɣep/ | — | êk sôm /ek som/ | tidur /tidur/ | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | turog /tuɾoɡ/ | makahicex /makahitʃɨɣ/ |
| Un | ti /ti/ | sa /sa/ | doŋtom /dɔŋtɔm/ | sa /sa/ | jinta /ɟinta/ | əsad /əsad/ | aʼsa /aʔsa/ |
| Deux | luu /l̪uː/ | dua /dua/ | ju /ju/ | dua /dua/ | jirrama /ɟiɾama/ | darwā /darwaː/ | doha /doha/ |
| Trois | löö /l̪ɔː/ | klau /klau/ | lô /lo/ | tlu /tlu/ | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | tolō /toloː/ | atlo /atlo/ |
| Quatre | lubeluu /l̪uᵐbəl̪uː/ | pāt /paːt/ | ayova /ajɔva/ | mpat /əmpat/ | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ | əpat /əpat/ | aʼpat /aʔpat/ |
| Cinq | nemadvahi /nəmaⁿdβaʁi/ | lima /lima/ | baheŋvi /bahɛŋvi/ | lima /lima/ | rdaka-pala /ɖakapala/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cent | mehödahis nemadvahi /meʁɔⁿdaʁitʃ nəmaⁿdβaʁi/ | — | — | ratus /ratus/ | — | sanggatos /saŋɡaˈtos/ | omyatos /omjatos/ |
| Bonjour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kumusta /kumusta/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | dyos mabalos /djos mabalos/ | — /—/ |
| Bon | nivesa /niβətʃa/ | siam /siam/ | mavi /mavi/ | baik /baik/ | ngurrju /ŋuɾɟu/ | marhəy /maɾhəj/ | mapia /mapia/ |
| Nouveau | mewis /məˠwitʃ/ | — | lukmuk /lukmuk/ | — | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | bago /baˈɡo/ | vaʼyo /vaʔjo/ |
| Rouge | niḳöḳ /niqɔq/ | mưriah /mɨriah/ | thalaleŋ /tʰalalɛŋ/ | merah /merah/ | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | pula /puˈla/ | mavayah /mavajah/ |
| Blanc | veroo /βəɾoː/ | patih /patih/ | thapuk /tʰapuk/ | putih /putih/ | kardirri /kaɖiɾi/ | maputi /maˈputiʔ/ | mahilak /mahilak/ |
| Noir | veriik /βəɾiːk/ | hitam /hitam/ | loŋgavu /lɔŋɡavu/ | hitam /hitam/ | kirdily /kiɖiʎ/ | itom /iˈtom/ | mavaeng /mavaɨŋ/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap