ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ
Mongol classique
Mongol · variété historique / masquée
Le mongol classique est le registre littéraire écrit en écriture mongole verticale, utilisé du XVIIe au XXe siècle. Il se distingue du moyen mongol (xng, XIIIe-XVe s., écritures Phags-pa et ouïghoure) et du mongol khalkha moderne (mn, en cyrillique). La tradition de l'écriture mongole a survécu en Mongolie-Intérieure après que la Mongolie proprement dite est passée au cyrillique en 1946. Le « Mongolian-English Dictionary » de Lessing (1960) en est la référence principale.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en mongol classique
Sources
- Lessing (1960) — Mongolian-English Dictionary
- Poppe (1965) — Introduction to Altaic Linguistics
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Mongol
| Sens | Mongol classique | Mongol moyen | Proto-mongol | Bouriate | Yugur oriental | Mongol de Mongolie-Intérieure | Daur |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | уһан /uhan/ | qusun /qusun/ | ᠤᠰᠤ /usu/ | oso /oso/ |
| Feu | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | *gal /ɡal/ | гал /ɡal/ | ʁal /ʁal/ | ᠭᠠᠯ /ɡɑl/ | gali /ɡali/ |
| Soleil | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | наран /naran/ | naran /naran/ | ᠨᠠᠷᠠ /nɑrɑ/ | nara /nara/ |
| Lune | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | һара /hara/ | sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sɑrɑ/ | sarūla /saruːla/ |
| Étoile | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | *hodun /hodun/ | одон /odoŋ/ | hodən /hodən/ | ᠣᠳᠤᠨ /ɔtŋ̍/ | odə /odə/ |
| Nuit | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | *söni /søni/ | һүни /hyni/ | søønə /søːnə/ | ᠰᠥᠨᠢ /ʃønø/ | suni /suni/ |
| Pluie | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | *kura /kura/ | бороо /bɔrɔː/ | xura /χura/ | ᠪᠣᠷᠣᠭᠠ /bɔrɔːɢɑ/ | huar /huar/ |
| Neige | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | *časun /tʃasun/ | саһан /sahaŋ/ | tʃasən /tʃasən/ | ᠴᠠᠰᠤ /tsas/ | čas /tʃas/ |
| Vent | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | *salkïn /salkin/ | һалхин /halxin/ | salɢən /salɢən/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salxi/ | kein /kein/ |
| Terre | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | *gaǰar /ɡadʒar/ | шорой /ʃoroj/ | ʃəruu /ʃəruː/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɢɑdʒɑr/ | gaǯiri /ɡadʒiri/ |
| Pierre | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | шулуун /ʃuluːŋ/ | tʃəluu /tʃəluː/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤ /tʃʊɮuː/ | čolō /tʃoloː/ |
| Montagne | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | *huɣula /huɣula/ | уула /uːla/ | uula /uːla/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /ʊːl/ | aulə /aulə/ |
| Mer | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | *dalai /dalai/ | далай /dalaj/ | dalii /daliː/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /tɑlɑi/ | dalje /dalje/ |
| Mère | ᠡᠬᠡ /eke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | *eke /eke/ | эхэ /exe/ | hge /hɡe/ | ᠡᠬᠡ /eχe/ | ewe: /eweː/ |
| Père | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /etʃiɡe/ | эсэгэ /eseɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ | ᠠᠪᠤ /ɑβu/ | ečige /etʃiɡe/ |
| Fille | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | *ökin /økin/ | басаган /basaɡan/ | — | ᠥᠬᠢᠨ /øχin/ | — |
| Je | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | bə /bə/ | ᠪᠢ /bi/ | bi /bi/ |
| Tu | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /tʃi/ | ши /ʃi/ | tʃə /tʃə/ | ᠴᠢ /tʃʰi/ | sí /si/ |
| Nous | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | *bida / *ba /bida / ba/ | бидэ /bide/ | budas / buda /budas / buda/ | ᠪᠢᠳᠡ /bid/ | bide / ba: /bide / baː/ |
| Nom | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэрэ /nere/ | nere /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nər/ | nera /nera/ |
| Personne | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | *kümün /kymyn/ | хүн /xyŋ/ | kuun /kuːn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /xuŋ/ | kū /kuː/ |
| Tête | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | — | *tolagaï /tolaɡai/ | толгой /tolɡoj/ | toloʁui /toloʁui/ | ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ /tɔlɡɔi/ | oki /oki/ |
| Œil | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | *nidün /nidyn/ | нюдэн /nʲuden/ | nudun /nudun/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidʉ/ | nid /nid/ |
| Oreille | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | *čikin /tʃikin/ | шэхэн /ʃexen/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ | ᠴᠢᠬᠢ /tʃʰiki/ | čikə /tʃikə/ |
| Nez | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | *kamar /kamar/ | хамар /xamar/ | xawar /χawar/ | ᠬᠠᠮᠠᠷ /xamar/ | hamara /hamara/ |
| Bouche | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | *aman /aman/ | аман /aman/ | aman /aman/ | ᠠᠮᠠ /am/ | ama /ama/ |
| Dent | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | *sidün /sidyn/ | шүдэн /ʃyden/ | ʃdən /ʃdən/ | ᠰᠢᠳᠦ /ʃyd/ | sídə /sidə/ |
| Langue | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | *kelen /kelen/ | хэлэн /xelen/ | kelen /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡ /xel/ | keli /keli/ |
| Main | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | *gar /ɡar/ | гар /ɡar/ | ʁar /ʁar/ | ᠭᠠᠷ /ɡɑr/ | gari /ɡari/ |
| Pied | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | *köl /køl/ | хүл /xyl/ | køl /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | kuli /kuli/ |
| Cœur | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | зүрхэн /zyrxen/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirʉχe/ | ǯurəgə /dʒurəɡə/ |
| Os | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | *yasun /jasun/ | яһан /jahaŋ/ | yasən /jasən/ | ᠶᠠᠰᠤ /jas/ | yas /jas/ |
| Sang | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | *čisun /tʃisun/ | шуһан /ʃuhaŋ/ | tʃusun /tʃusun/ | ᠴᠢᠰᠤ /tʃus/ | čos /tʃos/ |
| Caca | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /baɣasu/ | — | — | бааһан /baːhaŋ/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /paːs/ | — |
| Amour | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ | дуран /duran/ | — /—/ | ᠬᠠᠢᠷᠠ /χɑir/ | — /—/ |
| Arbre | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | *modun /modun/ | модон /modon/ | mɔːdən /mɔːdən/ | ᠮᠣᠳᠤ /mɔdu/ | mo:də /moːdə/ |
| Chien | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | *nokai /nokai/ | нохой /noxoj/ | noxqui /noχqui/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /nɔχɑi/ | nogə /noɡə/ |
| Chat | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | миисгэй /miːsɡej/ | — /—/ | ᠮᠤᠤᠷ /muːr/ | — /—/ |
| Poisson | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | загаһан /zaɡaˈhaŋ/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /tsaɡas/ | ǯagusa /dʒaɡusa/ |
| Oiseau | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | *sibaɣun /sibaɣun/ | шубуун /ʃubuːn/ | ʃuun /ʃuːn/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃʊwuː/ | degi /deɡi/ |
| Papillon | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erbekei/ | — | *herbekei /herbekei/ | эрбээхэй /erbeːxej/ | — | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erweːxei/ | — |
| Œuf | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | *öndegen /øndeɡen/ | үндэгэн /yndeɡen/ | bala /bala/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /øndəɡ/ | əndugu /ənduɡu/ |
| Ours | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baɣabaɣai/ | — | — | баабгай /baːbɡaj/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baːwɡɑi/ | — |
| Cheval | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | *morïn /morin/ | морин /morin/ | — | ᠮᠣᠷᠢ /mɔr/ | — |
| Maison | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | geri /ɡeri/ |
| Lait | ᠰᠦᠨ /syn/ | — | *sün /syn/ | һүн /hyn/ | — | ᠰᠦᠨ /syː/ | — |
| Miel | ᠪᠠᠯ /bal/ | — | *bal /bal/ | бал /bal/ | — | ᠪᠠᠯ /bal/ | — |
| Sel | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | *dabusun /dabusun/ | дабһан /dabhan/ | daabsən /daːbsən/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤ /dabusu/ | hata: /hataː/ |
| Fer | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | *temür /temyr/ | түмэр /tymer/ | — | ᠲᠡᠮᠦᠷ /tɵmɵr/ | — |
| Roue | ᠬᠦᠷᠳᠦ /kyrdy/ | — | — | мөөр /møːr/ | — | ᠬᠦᠷᠳᠦ /xʉrdʉ/ | — |
| Soie | ᠲᠣᠷᠭᠠ /torɣa/ | — | — | торгон /torɡon/ | — | ᠲᠣᠷᠭᠠ /tɔrɡɔ/ | — |
| Livre | ᠨᠣᠮ /nom/ | ᠪᠢᠴᠢᠭ /bitʃiɡ/ | — | ном /nom/ | — | ᠨᠣᠮ /nɔm/ | — |
| Manger | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | *ide- /ide/ | эдихэ /edixe/ | ede /ede/ | ᠢᠳᠡᠬᠦ /ideχʉ/ | idə- /idə/ |
| Boire | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | *uu- /uu/ | ууха /uːxa/ | uu /uː/ | ᠤᠤᠬᠤ /uːχu/ | o: /oː/ |
| Dormir | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | *unta- /unta/ | унтаха /untaxa/ | nda /nda/ | ᠤᠨᠲᠠᠬᠤ /untax/ | wante- /wante/ |
| Un | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэгэн /neɡen/ | niɣe /niɣe/ | ᠨᠢᠭᠡ /niɡe/ | nəka /nəka/ |
| Deux | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /kojar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ʁuur /ʁuːr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /xɔˈjɔr/ | hoira /hoira/ |
| Trois | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | *gurban /ɡurban/ | гурбан /ɡurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ | ᠭᠤᠷᠪᠠ /ɡurwa/ | guarwe /ɡuarwe/ |
| Quatre | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | *dörben /dørben/ | дүрбэн /dyrben/ | dørwen /dørwen/ | ᠳᠥᠷᠪᠡ /dørwə/ | durwe /durwe/ |
| Cinq | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | *tabun /tabun/ | табан /taban/ | taawən /taːwən/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /taβun/ | ta:w /taːw/ |
| Cent | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaɡun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | *ǰagun /dʒaɡun/ | зуун /zuːn/ | dʒuun /dʒuːn/ | ᠵᠠᠭᠤ /tsuː/ | — |
| Bonjour | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ | сайн байна /sajn bajna/ | — /—/ | ᠰᠠᠢᠨ ᠪᠠᠢᠨᠠ /sɑin bɑinɑ/ | — /—/ |
| Merci | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ | баярлаа /bajarlaː/ | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bɑjɑrlɑlɑ/ | — /—/ |
| Bon | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | *sajin /sajin/ | һайн /hajn/ | sain /sajn/ | ᠰᠠᠢᠨ /sɑin/ | sain /sain/ |
| Nouveau | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | *sine /sine/ | шэнэ /ʃene/ | ʃənə /ʃənə/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | śinken /ʃinken/ |
| Rouge | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | улаан /ʊˈlaːŋ/ | ɬaan /ɬaːn/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ʊɮaːn/ | ulān /ulaːn/ |
| Blanc | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | сагаан /saɡaːŋ/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tsʰaɡaːn/ | čigān /tʃiɡaːn/ |
| Noir | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | *kara /kara/ | хара /xara/ | xara /χara/ | ᠬᠠᠷᠠ /xar/ | xar /xar/ |
| Vert | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /noɣuɣan/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | *noguɣan /noɡuɣan/ | ногоон /noˈɡoːŋ/ | noʁoon /noʁoːn/ | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /nɔɡɔːŋ/ | — |
| Bleu | ᠬᠥᠬᠡ /køke/ | — | *köke /køke/ | хүхэ /xyˈxe/ | — | ᠬᠥᠬᠡ /xɵx/ | — |
| Coucou | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хүбхүү /xypxyː/ | — | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — |
| Thé | ᠴᠠᠢ /tʃai/ | — | — | сай /saj/ | — | ᠴᠠᠢ /tsʰai/ | — |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap