Хальмг келн
Kalmouk
mongol (occidental, oïrat-kalmouk)
Le kalmouk est la seule langue mongole d’Europe, les Kalmouks descendant d’une partie des Oïrats qui ont migré vers la basse Volga au XVIIe siècle. En 1648, Zaya Pandita créa l’« écriture claire (Todo Bichig) » ; le kalmouk moderne utilise l’alphabet cyrillique avec les lettres supplémentaires һ ң ө ү.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en kalmouk
Sources
- Ethnologue: xal
- Bläsing (2003) Kalmuck (in Janhunen, The Mongolic Languages)
- UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : mongol (occidental, oïrat-kalmouk)
| Sens | Kalmouk | Mongol moyen | Mongol classique | Proto-mongol | Mongol | Bouriate | Yugur oriental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | усн /usn̩/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | ус /us/ | уһан /uhan/ | qusun /qusun/ |
| Feu | һал /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | *gal /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | ʁal /ʁal/ |
| Soleil | нарн /narn/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | нар /nar/ | наран /naran/ | naran /naran/ |
| Lune | сар /sar/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | сар /sar/ | һара /hara/ | sara /sara/ |
| Étoile | одн /odn̩/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | *hodun /hodun/ | од /ɔt/ | одон /odoŋ/ | hodən /hodən/ |
| Nuit | сө /sø/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | *söni /søni/ | шөнө /ʃønø/ | һүни /hyni/ | søønə /søːnə/ |
| Pluie | хур /xur/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | *kura /kura/ | бороо /bɔrɔː/ | бороо /bɔrɔː/ | xura /χura/ |
| Neige | цасн /tsasn/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | *časun /tʃasun/ | цас /tsas/ | саһан /sahaŋ/ | tʃasən /tʃasən/ |
| Vent | салькн /salʲˈkn̩/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | *salkïn /salkin/ | салхи /salxi/ | һалхин /halxin/ | salɢən /salɢən/ |
| Terre | һазр /ɣazr/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | *gaǰar /ɡadʒar/ | газар /ɡazar/ | шорой /ʃoroj/ | ʃəruu /ʃəruː/ |
| Pierre | чолун /tʃolun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | чулуу /tʃuluː/ | шулуун /ʃuluːŋ/ | tʃəluu /tʃəluː/ |
| Montagne | уул /uːl/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | *huɣula /huɣula/ | уул /uːɮ/ | уула /uːla/ | uula /uːla/ |
| Mer | теңгс /teŋɡs/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | *dalai /dalai/ | далай /taˈɮaj/ | далай /dalaj/ | dalii /daliː/ |
| Mère | ээҗ /eːdʒ/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | *eke /eke/ | ээж /eːdʒ/ | эхэ /exe/ | hge /hɡe/ |
| Père | эцк /etsəˈkə/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /etʃiɡe/ | аав /aːw/ | эсэгэ /eseɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ |
| Fille | күүкн /kyːkn/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | *ökin /økin/ | охин /oxin/ | басаган /basaɡan/ | — |
| Je | би /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | bə /bə/ |
| Tu | чи /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /tʃi/ | чи /tʃʰi/ | ши /ʃi/ | tʃə /tʃə/ |
| Nous | бидн /bidn̩/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | *bida / *ba /bida / ba/ | бид /bid/ | бидэ /bide/ | budas / buda /budas / buda/ |
| Nom | нерн /nern/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэр /ner/ | нэрэ /nere/ | nere /nere/ |
| Personne | күн /kyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | *kümün /kymyn/ | хүн /xyŋ/ | хүн /xyŋ/ | kuun /kuːn/ |
| Tête | толһа /tolɣa/ | — | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | *tolagaï /tolaɡai/ | толгой /tɔlɡɔj/ | толгой /tolɡoj/ | toloʁui /toloʁui/ |
| Œil | нүдн /nyˈdn̩/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | *nidün /nidyn/ | нүд /nyd/ | нюдэн /nʲuden/ | nudun /nudun/ |
| Oreille | чикн /tʃikn̩/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | *čikin /tʃikin/ | чих /tɕʰiç/ | шэхэн /ʃexen/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ |
| Nez | хамр /xamr/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | *kamar /kamar/ | хамар /xamar/ | хамар /xamar/ | xawar /χawar/ |
| Bouche | амн /amn̩/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | *aman /aman/ | ам /am/ | аман /aman/ | aman /aman/ |
| Dent | шүдн /ʃydn̩/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | *sidün /sidyn/ | шүд /ʃyd/ | шүдэн /ʃyden/ | ʃdən /ʃdən/ |
| Langue | келн /keln̩/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | *kelen /kelen/ | хэл /xel/ | хэлэн /xelen/ | kelen /kelen/ |
| Main | һар /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | *gar /ɡar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | ʁar /ʁar/ |
| Pied | көл /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | *köl /køl/ | хөл /xɵl/ | хүл /xyl/ | køl /køl/ |
| Cœur | зүркн /zyrˈkən/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | зүрх /dzyrx/ | зүрхэн /zyrxen/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ |
| Os | ясн /jasn̩/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | *yasun /jasun/ | яс /jas/ | яһан /jahaŋ/ | yasən /jasən/ |
| Sang | цусн /tsusn̩/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | *čisun /tʃisun/ | цус /tsus/ | шуһан /ʃuhaŋ/ | tʃusun /tʃusun/ |
| Caca | баасн /baːsn̩/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /baɣasu/ | — | баас /paːs/ | бааһан /baːhaŋ/ | — |
| Amour | дурлх /durlx/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | — /—/ | хайр /xajr/ | дуран /duran/ | — /—/ |
| Arbre | модн /moˈdn̩/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | *modun /modun/ | мод /mod/ | модон /modon/ | mɔːdən /mɔːdən/ |
| Chien | ноха /noxa/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | *nokai /nokai/ | нохой /nɔxɔj/ | нохой /noxoj/ | noxqui /noχqui/ |
| Chat | мис /mis/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | муур /muːr/ | миисгэй /miːsɡej/ | — /—/ |
| Poisson | заһсн /zaɣsn̩/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | загас /ˈtsaɡas/ | загаһан /zaɡaˈhaŋ/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ |
| Oiseau | шовун /ʃowun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | *sibaɣun /sibaɣun/ | шувуу /ʃuwuː/ | шубуун /ʃubuːn/ | ʃuun /ʃuːn/ |
| Papillon | эрвәкә /erwækæ/ | — | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erbekei/ | *herbekei /herbekei/ | эрвээхэй /erweːxej/ | эрбээхэй /erbeːxej/ | — |
| Œuf | өндгн /øndɡn̩/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | *öndegen /øndeɡen/ | өндөг /øndøɡ/ | үндэгэн /yndeɡen/ | bala /bala/ |
| Ours | аю /aju/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baɣabaɣai/ | — | баавгай /baːwɡaj/ | баабгай /baːbɡaj/ | — |
| Cheval | мөрн /møˈrn̩/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | *morïn /morin/ | морь /mɔrʲ/ | морин /morin/ | — |
| Maison | гер /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ |
| Lait | үсн /ysn̩/ | — | ᠰᠦᠨ /syn/ | *sün /syn/ | сүү /syː/ | һүн /hyn/ | — |
| Miel | бал /bal/ | — | ᠪᠠᠯ /bal/ | *bal /bal/ | бал /bal/ | бал /bal/ | — |
| Sel | давсн /dawsn̩/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | *dabusun /dabusun/ | давс /davs/ | дабһан /dabhan/ | daabsən /daːbsən/ |
| Vin | чаһр /tʃaɣr̩/ | — | — | *darasun /darasun/ | дарс /dars/ | дарһан /darhan/ | — |
| Riz | тутрһ /tutrəɣ/ | — | — | — | будаа /pʊˈtaː/ | сагаан будаа /saɡaːn budaː/ | — |
| Chocolat | шоколад /ʃokolad/ | — | — | — | шоколад /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — |
| Fer | төмр /tøˈmər/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | *temür /temyr/ | төмөр /tømør/ | түмэр /tymer/ | — |
| Roue | төгә /tøɡæ/ | — | ᠬᠦᠷᠳᠦ /kyrdy/ | — | дугуй /duɡuj/ | мөөр /møːr/ | — |
| Soie | торһн /torˈɣən/ | — | ᠲᠣᠷᠭᠠ /torɣa/ | — | торго /ˈtɔrɡɔ/ | торгон /torɡon/ | — |
| Livre | дегтр /dekˈtər/ | ᠪᠢᠴᠢᠭ /bitʃiɡ/ | ᠨᠣᠮ /nom/ | — | ном /nɔm/ | ном /nom/ | — |
| Manger | идх /itˈxə/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | *ide- /ide/ | идэх /idex/ | эдихэ /edixe/ | ede /ede/ |
| Boire | уух /uːx/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | *uu- /uu/ | уух /uːx/ | ууха /uːxa/ | uu /uː/ |
| Dormir | унтх /untx/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | *unta- /unta/ | унтах /ʊntax/ | унтаха /untaxa/ | nda /nda/ |
| Un | негн /neɡn/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэг /neɡ/ | нэгэн /neɡen/ | niɣe /niɣe/ |
| Deux | хойр /xojr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /kojar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ʁuur /ʁuːr/ |
| Trois | һурвн /ɣurwn̩/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | *gurban /ɡurban/ | гурав /ɡurav/ | гурбан /ɡurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ |
| Quatre | дөрвн /dørwn̩/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | *dörben /dørben/ | дөрөв /dørøv/ | дүрбэн /dyrben/ | dørwen /dørwen/ |
| Cinq | тавн /tawn/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | *tabun /tabun/ | таван /tʰawaŋ/ | табан /taban/ | taawən /taːwən/ |
| Cent | зун /zun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaɡun/ | *ǰagun /dʒaɡun/ | зуу /tsuː/ | зуун /zuːn/ | dʒuun /dʒuːn/ |
| Bonjour | менд /mend/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | — /—/ | сайн уу /sajn uː/ | сайн байна /sajn bajna/ | — /—/ |
| Merci | ханҗанав /xanʲdʒanaw/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | — /—/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлаа /bajarlaː/ | — /—/ |
| Bon | сән /sæn/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | *sajin /sajin/ | сайн /sajn/ | һайн /hajn/ | sain /sajn/ |
| Nouveau | шин /ʃin/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | *sine /sine/ | шинэ /ʃine/ | шэнэ /ʃene/ | ʃənə /ʃənə/ |
| Rouge | улан /ulan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | улаан /ʊˈɮaːŋ/ | улаан /ʊˈlaːŋ/ | ɬaan /ɬaːn/ |
| Blanc | цаһан /tsaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | цагаан /tsʰaɡaːn/ | сагаан /saɡaːŋ/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ |
| Noir | хар /xar/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | *kara /kara/ | хар /xar/ | хара /xara/ | xara /χara/ |
| Vert | ноһан /noˈɣan/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /noɣuɣan/ | *noguɣan /noɡuɣan/ | ногоон /nɔɡɔːŋ/ | ногоон /noˈɡoːŋ/ | noʁoon /noʁoːn/ |
| Bleu | көк /køˈkə/ | — | ᠬᠥᠬᠡ /køke/ | *köke /køke/ | хөх /xɵx/ | хүхэ /xyˈxe/ | — |
| Coucou | көкә /køˈkæ/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хөхөө /xɵˈxɵː/ | хүбхүү /xypxyː/ | — |
| Ordinateur | компьютер /komˈpjuter/ | — | — | — | компьютер /ˈkʰɔmpʰjʊtʰʲɵr̥/ | компьютер /kɔmˈpjuter/ | — |
| Thé | цә /tsæ/ | — | ᠴᠠᠢ /tʃai/ | — | цай /tsʰɛː/ | сай /saj/ | — |
| Sucre | шикр /ʃikr̩/ | — | — | — | элсэн чихэр /ˈelsəŋ tʃʰixər/ | шэхэр /ʃexer/ | — |
| Orange | апельсин /apelʲˈsin/ | — | — | — | жүрж /dʒyrdʒ/ | жүрж /dʒyrdʒ/ | — |
| 99 | йирн йисн /jirn̩ jisn/ | — | — | — | ерэн ес /jeren jes/ | ерэн юһэн /jeren juhen/ | — |
| Arobase (@) | эт /et/ | — | — | — | эт /et/ | — | — |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap