мары йӹлмӹ
Mari des collines
ouralien (Mari)
Le mari des montagnes (кырык мары kyryk mary) est une langue ouralienne volgo-finnoise parlée sur la haute rive droite de la Volga, dans la République des Maris (Mari El) en Russie, par environ 30 000 personnes. Il est officiellement distinct du mari des prairies (mhr, ~400 000 locuteurs) — les deux sont des langues co-officielles de la république aux côtés du russe — bien qu'ils forment un continuum dialectal et soient partiellement intelligibles entre eux. Les Maris sont l'un des rares peuples de la Volga à avoir conservé leur religion animiste indigène préchrétienne (Chimari Yula). Le mari des montagnes possède sa propre orthographe cyrillique, qui se distingue par les lettres supplémentaires Ӓ ӓ, Ӧ ӧ, Ӱ ӱ et Ы̆ ы̆.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en mari des collines
Sources
- Ethnologue: mrj
- Alhoniemi (1993) Grammatik des Tscheremissischen
- Glottolog: west2392
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : ouralien (Mari)
| Sens | Mari des collines | Mari des prairies | Erzya | Oudmourte | Mokcha | Komi-Permiak | Komi-Zyriène |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | вӹд /vʉd/ | вӱд /vyd/ | ведь /vʲedʲ/ | ву /vu/ | ведь /vedʲ/ | ва /va/ | ва /va/ |
| Feu | тыл /tɨl/ | тул /tul/ | тол /tol/ | тыл /tɨl/ | тол /tol/ | би /bi/ | би /bi/ |
| Soleil | кечӹ /ketʃʉ/ | кече /ketʃe/ | чи /tʃi/ | шунды /ʃundɨ/ | ши /ʃi/ | шонді /ʃondi/ | шонді /ʃondi/ |
| Lune | тӹлзӹ /tʉlzʉ/ | тылзе /tɨlze/ | ков /kov/ | толэзь /tolezʲ/ | ков /kov/ | тӧлісь /tɵliɕ/ | тӧлысь /tɘlɨɕ/ |
| Étoile | шӹдӹр /ˈʃɘdɘr/ | шӱдыр /ˈʃydɨr/ | теште /ˈtʲeʃtʲe/ | кизили /kizʲili/ | тяште /ˈtʲæʃtʲe/ | кӧдзыв /ˈkɘdʑɨv/ | кодзув /ˈkodʑuv/ |
| Nuit | йыд /jəð/ | йӱд /jyd/ | ве /ve/ | уй /uj/ | ве /vʲe/ | ой /oj/ | вой /voj/ |
| Pluie | юр /jur/ | йӱр /jyr/ | пиземе /pizʲemʲe/ | зор /zor/ | пизема /pizʲemə/ | зэр /zer/ | зэр /zer/ |
| Neige | лум /lum/ | лум /lum/ | лов /lov/ | лымы /lɨmɨ/ | лов /lov/ | лым /lɨm/ | лым /lɨm/ |
| Vent | мардеж /mardeʒ/ | мардеж /marˈdeʒ/ | варма /varma/ | тӧл /tɘl/ | варма /varma/ | тӧв /tɘʋ/ | тӧв /tɘv/ |
| Terre | рок /rok/ | мланде /mlande/ | мода /moda/ | музъем /muzjem/ | мода /moda/ | му /mu/ | му /mu/ |
| Pierre | кӱ /ky/ | кӱ /ky/ | кев /kev/ | из /iz/ | кев /kev/ | из /iz/ | из /iz/ |
| Montagne | кырык /ˈkərək/ | курык /ˈkurək/ | пандо /pando/ | гурезь /ɡurezʲ/ | панда /panda/ | керӧс /ˈkerɘs/ | керӧс /ˈkerɘs/ |
| Mer | тангыж /taŋɡəʒ/ | теҥыз /teŋɨz/ | иневедь /ˈinʲevedʲ/ | зарезь /zarezʲ/ | моря /ˈmorʲa/ | саридз /ˈsaridʑ/ | саридз /ˈsaridʑ/ |
| Mère | ӓвӓ /ævæ/ | ава /ava/ | ава /ava/ | мумы /mumɨ/ | тядя /tʲadʲa/ | мам /mam/ | мам /mam/ |
| Père | ӓтя /ætʲa/ | ача /atʃa/ | тетя /tʲetʲa/ | атай /ataj/ | аля /alʲa/ | ай /aj/ | бать /batʲ/ |
| Fille | ӹдӹр /ɘdɘr/ | ӱдыр /ydər/ | тейтерь /tʲejtʲerʲ/ | ныл /nɨl/ | стирь /stʲirʲ/ | ныв /nɨv/ | ныв /nɨv/ |
| Je | мӹнь /mɘnʲ/ | мый /mɨj/ | мон /mon/ | мон /mon/ | мон /mon/ | ме /me/ | ме /me/ |
| Tu | тӹнь /tɘnʲ/ | тый /tɨj/ | тон /ton/ | тон /ton/ | тон /ton/ | тэ /te/ | тэ /te/ |
| Nous | мӓ /mæ/ | ме /me/ | минь /minʲ/ | асьмеос / ми /asʲmeos / mi/ | минь /minʲ/ | ми /mi/ | ми /mi/ |
| Nom | лӹм /lɘm/ | лӱм /lym/ | лем /lʲem/ | ним /nim/ | лем /lʲem/ | ним /nim/ | ним /ɲim/ |
| Personne | эдем /edem/ | айдеме /ajˈdeme/ | ломань /ˈlomanʲ/ | адями /adʲami/ | ломань /lomanʲ/ | морт /mort/ | морт /mort/ |
| Tête | вуй /vuj/ | вуй /vuj/ | пря /prʲa/ | йыр /jɨr/ | пря /prʲa/ | юр /jur/ | юр /jur/ |
| Œil | сӹнзӓ /sʉnzæ/ | шинча /ʃintʃa/ | сельме /sʲelʲmʲe/ | син /sin/ | сельме /sʲelʲmʲe/ | син /sin/ | син /ɕin/ |
| Oreille | пӹлӹш /pɘlɘʃ/ | пылыш /pələʃ/ | пиле /pile/ | пель /pelʲ/ | пиле /pile/ | пель /peʎ/ | пель /peʎ/ |
| Nez | нер /ner/ | нер /ner/ | судо /sudo/ | ныр /nɨr/ | шалхка /ˈʃalxka/ | ныр /nɨr/ | ныр /nɨr/ |
| Bouche | ышма /əʃma/ | умша /umˈʃa/ | курго /kurɡo/ | ым /ɨm/ | курга /kurɡa/ | вом /vom/ | вом /vom/ |
| Dent | пӱ /py/ | пӱй /pyj/ | пей /pej/ | пинь /pinʲ/ | пей /pej/ | пинь /pinʲ/ | пинь /piɲ/ |
| Langue | йӹлмӹ /jɯlmɯ/ | йылме /jəlme/ | кель /kelʲ/ | кыл /kɨl/ | кяль /kʲalʲ/ | кыв /kɨv/ | кыв /kɨv/ |
| Main | кид /kid/ | кид /kid/ | кедь /kedʲ/ | ки /ki/ | кядь /kʲadʲ/ | ки /ki/ | ки /ki/ |
| Pied | ял лапа /jal lɑpɑ/ | йол /jol/ | пильге /pilʲɡe/ | пыд /pɨd/ | пильге /pilʲɡe/ | кокпыдӧс /kokpɨdəs/ | кок /kok/ |
| Cœur | шӱм /ʃym/ | шӱм /ʃym/ | седей /sʲedʲej/ | сюлэм /sʲulem/ | седи /sedʲi/ | сьӧлӧм /ɕɵlɵm/ | сьӧлӧм /ɕɘlɘm/ |
| Os | лу /lu/ | лу /lu/ | ловажа /lovaʒa/ | лы /lɨ/ | пакарь /pakarʲ/ | лы /lɨ/ | лы /lɨ/ |
| Sang | вӹр /vɯr/ | вӱр /vyr/ | верь /vʲerʲ/ | вир /vir/ | вер /vʲer/ | вир /vir/ | вир /vir/ |
| Caca | шыр /ʃər/ | шур /ʃur/ | — | сӥть /sitʲ/ | — | сіт /sit/ | сіт /sit/ |
| Amour | ярататмаш /jaratatmaʃ/ | йӧратымаш /jøratɨmaʃ/ | вечкема /vʲetʃkema/ | яратон /jaraton/ | кельгома /kelʲɡoma/ | радейтӧм /radejtɵm/ | муслун /muslun/ |
| Arbre | пушӓнгӹ /puʃæŋɡʉ/ | пушеҥге /puʃeŋɡe/ | чувто /tʃuvto/ | писпу /pispu/ | шуфта /ʃufta/ | пу /pu/ | пу /pu/ |
| Chien | пи /pi/ | пий /pij/ | киска /kiska/ | пуны /punɨ/ | пине /pinʲe/ | пон /pon/ | пон /pon/ |
| Chat | кытьӹ /kʉtʲʉ/ | пырыс /pɨrɨs/ | катка /katka/ | коӵыш /kotʃɨʃ/ | катка /katka/ | кань /kanʲ/ | кань /kaɲ/ |
| Poisson | кол /kol/ | кол /kol/ | кал /kal/ | чорыг /tɕorɨɡ/ | кал /kal/ | чери /ˈtɕeri/ | чери /ˈtɕeri/ |
| Oiseau | кек /kek/ | кайык /kajək/ | нармунь /narmunʲ/ | тылобурдо /tɨloburdo/ | нармонь /narmonʲ/ | кай /kaj/ | лэбач /lebatɕ/ |
| Papillon | лӹпӹ /lɯpɯ/ | лыве /ləve/ | нимиляв /ɲimʲilʲav/ | бубыли /bubɨlʲi/ | мелав /mʲelav/ | бабыв /babɨv/ | бобув /bobuv/ |
| Œuf | мыны /mənə/ | муно /muno/ | ал /al/ | пуз /puz/ | ал /al/ | кольк /kolʲk/ | кольк /koʎk/ |
| Ours | мӧскӓ /møskæ/ | маска /maska/ | овто /ovto/ | гондыр /ɡondɨr/ | офта /ofta/ | ош /oʃ/ | ош /oʃ/ |
| Cheval | имни /ˈimɲi/ | имне /ˈimɲe/ | лишме /ˈlʲiʃme/ | вал /val/ | лишме /ˈlʲiʃme/ | вӧв /vɵv/ | вӧв /vɘv/ |
| Maison | пӧрт /pørt/ | пӧрт /pørt/ | кудо /kudo/ | корка /korka/ | куд /kud/ | керку /kerku/ | керка /kerka/ |
| Lait | шӧр /ʃør/ | шӧр /ʃør/ | ловсо /ˈlovso/ | йӧл /jɘl/ | лофца /ˈloftsa/ | йӧв /jɵv/ | йӧв /jɘv/ |
| Miel | мӱ /my/ | мӱй /myj/ | медь /medʲ/ | чечы /tɕetɕɨ/ | медь /medʲ/ | ма /ma/ | ма /ma/ |
| Sel | санзал /sanzal/ | шинчал /ʃintʃal/ | сал /sal/ | сылал /sɨlal/ | сал /sal/ | сов /sov/ | сов /sov/ |
| Vin | якшар ӓрӓкӓ /jakʃar ærækæ/ | йошкар арака /joʃkar araka/ | вина /vina/ | вина /vina/ | вина /vina/ | вина /vina/ | вина /vina/ |
| Riz | рис /ris/ | рис /ris/ | рис /ris/ | рис /ris/ | — | рис /ris/ | рис /ris/ |
| Chocolat | шоколад /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokolad/ | — | шоколад /ʃokolad/ | — | — | шоколад /ʃokoˈlad/ |
| Fer | кӹртни /kʉrtnʲi/ | кӱртньӧ /kyrtnʲø/ | кшни /kʃnʲi/ | корт /kort/ | кшни /kʃnʲi/ | кӧрт /kɵrt/ | кӧрт /kɘrt/ |
| Roue | арава /arava/ | орава /orava/ | чары /tʃarɨ/ | питыран /pitɨran/ | шары /ʃarɨ/ | гӧгыль /ɡɵɡɨlʲ/ | гӧгыль /ɡɘɡɨʎ/ |
| Soie | парсын /parsən/ | порсын /ˈporsən/ | парсей /parsej/ | буртчин /burtɕin/ | парьхци /parʲxtsi/ | шёлк /ʃolk/ | шӧвк /ʃɘvk/ |
| Livre | книгӓ /kniɣæ/ | книга /knʲiɡa/ | книга /kɲiɡa/ | книга /kɲiɡa/ | книга /kɲiɡa/ | небӧг /ˈnʲebɘɡ/ | небӧг /ˈɲebɘɡ/ |
| Manger | качкаш /katʃkaʃ/ | кочкаш /kotʃkaʃ/ | ярсамс /jarsams/ | сиыны /siɨnɨ/ | ярхцамс /jarxtsams/ | сейны /sejnɨ/ | сёйны /ɕojnɨ/ |
| Boire | йӱӓш /jyæʃ/ | йӱаш /jyaʃ/ | симемс /sʲimems/ | юыны /juɨnɨ/ | симомс /simoms/ | юны /junɨ/ | юны /junɨ/ |
| Dormir | амалаш /amalaʃ/ | малаш /malaʃ/ | удомс /udoms/ | изьыны /izʲɨnɨ/ | удомс /udəms/ | узьны /uzʲnɨ/ | узьны /uʑnɨ/ |
| Un | ик /ik/ | ик /ik/ | вейке /vʲejkʲe/ | одӥг /odiɡ/ | фкя /fkʲa/ | ӧтік /ɵtik/ | ӧти /ɘtʲi/ |
| Deux | кок /kok/ | кок /kok/ | кавто /ˈkavto/ | кык /kɨk/ | кафта /ˈkafta/ | кык /kɨk/ | кык /kɨk/ |
| Trois | кым /kɤm/ | кум /kum/ | колмо /ˈkolmo/ | куинь /kuiɲ/ | колма /ˈkolma/ | куим /kuim/ | куим /kuim/ |
| Quatre | нӹл /nəl/ | ныл /nɨl/ | ниле /ˈnʲile/ | ньыль /ɲɨlʲ/ | ниле /ˈnʲilʲe/ | нёль /ɲolʲ/ | нёль /ɲoʎ/ |
| Cinq | вӹц /vəts/ | вич /vitʃ/ | вете /vʲetʲe/ | вить /vitʲ/ | вете /vʲetʲe/ | вит /vit/ | вит /vit/ |
| Cent | шӱдӹ /ʃydə/ | шӱдӧ /ʃydø/ | сядо /ˈsʲado/ | сю /sʲu/ | сяда /ˈsʲada/ | сё /sʲo/ | сё /ɕo/ |
| Bonjour | пӓрӓнӓ /pærænæ/ | салам лийже /salam lijʒe/ | шумбрат /ʃumbrat/ | ӟечбур /dʑetɕˈbur/ | шумбрат /ʃumbrat/ | бур лун /bur lun/ | видза олан /vidza olan/ |
| Merci | таусола /tausola/ | тау /tau/ | сюкпря /sʲukprʲa/ | тау /tau/ | сюкпря /sʲukprʲa/ | аттьӧ /atʲtʲɵ/ | аттьӧ /atʲtʲɘ/ |
| Bon | сӓй /sæj/ | сай /saj/ | паро /paro/ | умой /umoj/ | цебярь /tsʲebʲarʲ/ | бур /bur/ | бур /bur/ |
| Nouveau | у /u/ | у /u/ | од /od/ | выль /vɨlʲ/ | од /od/ | виль /vilʲ/ | выль /vɨʎ/ |
| Rouge | якшаргы /jakʃɑrɣə/ | йошкар /joʃkar/ | якстере /ˈjakstere/ | горд /ɡord/ | якстерь /ˈjakstʲerʲ/ | гӧрд /ɡɘrd/ | гӧрд /ɡɘrd/ |
| Blanc | ошо /oʃo/ | ошо /oʃo/ | ашо /aʃo/ | тӧдьы /tɘdʲɨ/ | акша /akʃa/ | еджыт /jedʑɨt/ | еджыд /ˈjedʒɨd/ |
| Noir | шим /ʃim/ | шеме /ʃeme/ | раужо /ˈrauʒo/ | сьӧд /sʲɘd/ | равжа /ˈravʒa/ | сьӧд /sʲɘd/ | сьӧд /ɕɘd/ |
| Vert | ыжар /əˈʒar/ | ужар /uˈʒar/ | пиже /ˈpiʒe/ | вож /voʒ/ | пиже /ˈpiʒe/ | веж /veʒ/ | веж /veʒ/ |
| Bleu | симсӹ /ˈsimsə/ | канде /ˈkande/ | сэнь /seɲ/ | лыз /lɨz/ | сенем /ˈsʲeɲem/ | лӧз /lɘz/ | лӧз /lɘz/ |
| Coucou | куку /ˈkuku/ | куку /ˈkuku/ | куко /ˈkuko/ | кикы /kiˈkɨ/ | куку /ˈkuku/ | кӧк /kɵk/ | кӧк /kɘk/ |
| Ordinateur | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /komˈpʲjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /ˈsuʃi/ | суши /ˈsuʃɨ/ | суши /ˈsuʃi/ |
| Thé | чӓй /tʃæj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tɕaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tɕaj/ | чай /tɕaj/ |
| Café | кофе /ˈkofe/ | кофе /ˈkofe/ | кофе /ˈkofʲe/ | кофе /ˈkofe/ | кофе /ˈkofʲe/ | кофе /ˈkofe/ | копей /ˈkopej/ |
| Sucre | сакыр /ˈsakɨr/ | сакыр /ˈsakɨr/ | сахор /ˈsaxor/ | сакыр /saˈkɨr/ | захар /ˈzaxar/ | сакар /ˈsakar/ | сакар /ˈsakar/ |
| Orange | апельсин /apelʲsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ |
| 99 | ӹндекшлу ӹндекш /əndekʃlu əndekʃ/ | индешле индеш /indeʃle indeʃ/ | вейксэньгемень вейксэ /vʲejksenʲɡʲemenʲ vʲejkse/ | укмыстон укмыс /ukmɨston ukmɨs/ | вейхксогемонь вейхксые /vʲejxksoɡʲemonʲ vʲejxksɨje/ | ӧкмысдас ӧкмыс /ɵkmɨsdas ɵkmɨs/ | ӧкмысдас ӧкмыс /ɘkmɨsdas ɘkmɨs/ |
Page 1/11
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap