Armâneashti
Aroumain
indo-européen (Italique, Roman, oriental Roman / Balkan Romance)
L'aroumain (aussi appelé macédo-roumain ou valaque) est une langue romane orientale de la famille indo-européenne, étroitement apparentée au roumain, parlée par les communautés aroumaines (valaques) du sud des Balkans. Il compte environ 100 000 à 350 000 locuteurs dispersés en Grèce, en Albanie, en Macédoine du Nord, en Bulgarie, en Roumanie et en Serbie, sans patrie nationale unique. Écrit principalement en alphabet latin selon plusieurs orthographes concurrentes, il conserve de nombreux traits latins archaïques et une forte influence grecque, et est classé comme langue minoritaire menacée.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en aroumain
computer
Sources
- en.wiktionary Aromanian lemmas (refs Tiberius Cunia, Dicționar a limbãljei armâneascã, 2010; Tache Papahagi, Dicționarul dialectului aromân, 1974), Cunia standard orthography; roa-rup.wikipedia 'Dicționar aromân–român' (r64)
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : indo-européen (Italique, Roman, oriental Roman / Balkan Romance)
| Sens | Aroumain | Méglénoroumain | Roumain | Interlingue | Corse | Sicilien | Napolitain |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | apã /ˈapə/ | apâ /ˈapɨ/ | apă /apə/ | aqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakkwa/ | acqua /ˈakkwə/ |
| Feu | foc /fok/ | foc /fok/ | foc /fok/ | foy /foj/ | focu /ˈfɔku/ | focu /ˈfɔku/ | fuoco /ˈfwɔkə/ |
| Soleil | soare /ˈso̯are/ | soari /ˈsoari/ | soare /so̯are/ | sole /ˈsole/ | sole /ˈsɔle/ | suli /ˈsuli/ | sole /ˈsolə/ |
| Lune | lunã /ˈlunə/ | lunâ /ˈlunɨ/ | lună /lunə/ | lune /ˈlune/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈlunə/ |
| Étoile | steauã /ˈste̯awə/ | steauã /ˈste̯awə/ | stea /ste̯a/ | stelle /ˈstele/ | stella /ˈstella/ | stidda /ˈstɪɖːa/ | stella /ˈstellə/ |
| Nuit | noapti /ˈnwapti/ | noapti /ˈnwapti/ | noapte /ˈno̯apte/ | nocte /ˈnokte/ | notte /ˈnɔtːe/ | notti /ˈnɔtti/ | notte /ˈnɔttə/ |
| Pluie | ploai /ˈplo̯ai/ | ploai /ploaj/ | ploaie /ˈploaje/ | pluvie /ˈpluvie/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ | chiuvuta /kjuˈvuta/ | chiòve /ˈkjɔːvə/ |
| Neige | neauã /ˈne̯awə/ | neauă /ˈne̯awə/ | zăpadă /zəpadə/ | nive /ˈnive/ | neve /ˈneve/ | nivi /ˈniːvi/ | neve /ˈneːvə/ |
| Vent | vimtu /ˈvimtu/ | vint /vint/ | vânt /vɨnt/ | vent /vent/ | ventu /ˈventu/ | ventu /ˈvɛntu/ | viento /ˈvjendə/ |
| Terre | pãmãntu /pəˈmɨntu/ | pãmãntu /pəˈmɨntu/ | pământ /pəˈmɨnt/ | terre /ˈtere/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrːə/ |
| Pierre | cheatrã /ˈce̯atrə/ | cheatră /ˈca̯atrə/ | piatră /ˈpjatrə/ | petre /ˈpetre/ | petra /ˈpɛtra/ | petra /ˈpɛːtra/ | preta /ˈprɛtə/ |
| Montagne | munti /ˈmunti/ | munti /ˈmunti/ | munte /ˈmunte/ | monte /ˈmonte/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈdaɲːə/ |
| Mer | amari /aˈmari/ | mari /ˈmari/ | mare /ˈmare/ | mar /mar/ | mare /ˈmare/ | mari /ˈmari/ | mare /ˈmarə/ |
| Mère | mumã /ˈmumə/ | mumâ /ˈmumɨ/ | mamă /mamə/ | matre /ˈmatre/ | mamma /ˈmamma/ | matri /ˈmatri/ | mamma /ˈmammə/ |
| Père | tatã /ˈtatə/ | tatâ /ˈtatɨ/ | tată /tatə/ | patre /ˈpatre/ | babbu /ˈbabːu/ | patri /ˈpatri/ | pate /ˈpatə/ |
| Fille | hilje /ˈhiʎe/ | il'ă /ˈiʎə/ | fiică /ˈfijkə/ | filia /ˈfilia/ | figliola /fiʎˈʎola/ | figghia /ˈfiɟɟa/ | figlia /ˈfiʎʎə/ |
| Je | io /jo/ | io /jo/ | eu /jew/ | yo /jo/ | eiu /ˈɛju/ | iu /ju/ | io /ˈiːə/ |
| Tu | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tù /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Nous | noi /noj/ | noi /noj/ | noi /noj/ | noi /noi/ | noi /ˈnoi/ | nuàutri /nuˈawtri/ | nuje /ˈnujə/ |
| Nom | numã /ˈnumə/ | numi /ˈnumi/ | nume /ˈnume/ | nómine /ˈnomine/ | nome /ˈnome/ | nomu /ˈnɔmu/ | nomme /ˈnommə/ |
| Personne | om /om/ | uom /wom/ | persoană /persoˈanə/ | person /perˈson/ | persona /perˈsona/ | pirsuna /pirˈsuna/ | perzona /perˈtsonə/ |
| Tête | cap /kap/ | cap /kap/ | cap /kap/ | cap /kap/ | capu /ˈkapu/ | testa /ˈtɛsta/ | capa /ˈkapə/ |
| Œil | oclju /ˈokʎu/ | ocl /okl/ | ochi /okʲ/ | ocul /ˈokul/ | ochju /ˈɔcu/ | occhiu /ˈɔkkju/ | uocchio /ˈwɔkkjə/ |
| Oreille | ureaclji /uˈrjakʎi/ | ureaclji /uˈrjakʎi/ | ureche /uˈreke/ | orel /oˈrel/ | arechja /aˈrɛca/ | aricchia /aˈrikkja/ | 'recchia /ˈrɛkkjə/ |
| Nez | nari /ˈnari/ | nas /nas/ | nas /nas/ | nase /ˈnaze/ | nasu /ˈnazu/ | nasu /ˈnaːsu/ | naso /ˈnaːsə/ |
| Bouche | gurã /ˈɡurə/ | gură /ˈɡurə/ | gură /ˈɡurə/ | bocca /ˈbokka/ | bocca /ˈbɔkka/ | vucca /ˈvukka/ | vocca /ˈvokkə/ |
| Dent | dinti /ˈdinti/ | dinti /ˈdinti/ | dinte /ˈdinte/ | dent /dent/ | dente /ˈdɛnte/ | denti /ˈdɛnti/ | dente /ˈdɛntə/ |
| Langue | limbã /ˈlimbə/ | limbă /ˈlimbə/ | limbă /ˈlimbə/ | lingue /ˈliŋɡue/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | lingua /ˈlinɡwa/ | lengua /ˈlɛŋɡwə/ |
| Main | mãnã /ˈmənə/ | mǫnă /mɔnə/ | mână /mɨnə/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmanə/ |
| Pied | cicior /tʃiˈtʃor/ | picior /pitʃor/ | picior /piˈtʃor/ | pede /ˈpede/ | pede /ˈpɛde/ | pedi /ˈpɛdi/ | pere /ˈpɛːrə/ |
| Cœur | inimã /ˈinimə/ | inima /ˈinima/ | inimă /inimə/ | cordie /ˈkordie/ | core /ˈkɔre/ | cori /ˈkɔri/ | core /ˈkorə/ |
| Os | os /os/ | uos /wos/ | os /os/ | osse /ˈosse/ | ossu /ˈɔssu/ | ossu /ˈɔssu/ | uosso /ˈwɔssə/ |
| Sang | sãndzi /ˈsɨndzi/ | sănzi /ˈsɨnzi/ | sânge /ˈsɨndʒe/ | sangue /ˈsaŋɡue/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangu /ˈsaŋɡu/ | sango /ˈsaŋɡə/ |
| Caca | cãcat /kəˈkat/ | — | caca /ˈkaka/ | — | caca /ˈkaka/ | cacca /ˈkakka/ | cacca /ˈkakːə/ |
| Amour | vreari /ˈvreari/ | ublami /ˈublami/ | iubire /jubire/ | amore /aˈmore/ | amore /aˈmɔre/ | amuri /aˈmuri/ | ammore /amˈmorə/ |
| Arbre | arbur /ˈarbur/ | lemnu /lemnu/ | copac /kopak/ | árbor /ˈarbor/ | arburu /ˈarburu/ | àrbulu /ˈarbulu/ | àrvero /ˈarvərə/ |
| Chien | cãni /ˈkɨni/ | câni /ˈkɨni/ | câine /kɨine/ | cane /ˈkane/ | cane /ˈkane/ | cani /ˈkani/ | cane /ˈkanə/ |
| Chat | cãtushi /kəˈtuʃi/ | mâța /ˈmɨtsa/ | pisică /pisikə/ | cat /kat/ | ghjattu /ˈɟattu/ | jattu /ˈjattu/ | jatto /ˈjattə/ |
| Poisson | pescu /ˈpesku/ | peaști /ˈpe̯aʃti/ | pește /ˈpeʃte/ | pisc /pisk/ | pesciu /ˈpeʃu/ | pisci /ˈpiʃi/ | pesce /ˈpeʃʃə/ |
| Oiseau | pulju /ˈpuʎu/ | pul' /pulʲ/ | pasăre /ˈpasəre/ | avie /ˈavie/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ | aceddu /aˈtʃɛɖːu/ | auciello /auˈtʃiɛllə/ |
| Papillon | flituru /ˈflituru/ | pipirugă /pipiˈruɡə/ | fluture /ˈfluture/ | papilion /papiliˈon/ | farfalla /farˈfalla/ | parpagghiuni /parpaɟˈɟuni/ | palomma /paˈlommə/ |
| Œuf | ou /ow/ | ou /ow/ | ou /ow/ | ove /ˈove/ | ovu /ˈɔvu/ | ovu /ˈɔvu/ | uovo /ˈuːovə/ |
| Ours | ursã /ˈursə/ | — | urs /urs/ | urso /ˈurso/ | orsu /ˈorsu/ | ursu /ˈursu/ | urzo /ˈurtsə/ |
| Cheval | cal /kal/ | cal /kal/ | cal /kal/ | cavalle /kaˈvale/ | cavallu /kaˈvallu/ | cavaddu /kaˈvaɖːu/ | cavallo /kaˈvallə/ |
| Maison | casã /ˈkasə/ | casa /ˈkasa/ | casă /kasə/ | dom /dom/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasə/ |
| Lait | lapti /ˈlapti/ | lapti /ˈlapti/ | lapte /ˈlapte/ | lacte /ˈlakte/ | latte /ˈlatte/ | latti /ˈlatti/ | latte /ˈlattə/ |
| Miel | njari /ˈɲari/ | m'ari /mʲari/ | miere /ˈmjere/ | miel /miˈel/ | mele /ˈmɛle/ | meli /ˈmɛli/ | mèle /ˈmɛːlə/ |
| Sel | sare /ˈsare/ | sari /ˈsari/ | sare /ˈsare/ | sale /ˈsale/ | sale /ˈsale/ | sali /ˈsali/ | sale /ˈsalə/ |
| Vin | yin /jin/ | vin /vin/ | vin /vin/ | vin /vin/ | vinu /ˈvinu/ | vinu /ˈvinu/ | vino /ˈvinə/ |
| Riz | urizu /uˈrizu/ | uriz /uˈriz/ | orez /oˈrez/ | ris /ris/ | risu /ˈrizu/ | risu /ˈrizu/ | riso /ˈrisə/ |
| Chocolat | ciuculatã /tʃukuˈlatə/ | — | ciocolată /tʃokoˈlatə/ | chocolate /ʃokoˈlate/ | cicculata /tʃikkuˈlata/ | cicculatti /tʃikkuˈlatti/ | ciucculata /tʃukkuˈlatə/ |
| Fer | her /her/ | ier /jer/ | fier /fjer/ | ferre /ˈfere/ | ferru /ˈfɛrru/ | ferru /ˈfɛrru/ | fierro /ˈfjɛrrə/ |
| Roue | aroatã /aˈro̯atə/ | roată /ˈroatə/ | roată /ˈroatə/ | rote /ˈrote/ | rota /ˈrɔta/ | rota /ˈrɔːta/ | rota /ˈrɔːtə/ |
| Soie | mãtasi /məˈtasi/ | mătasi /məˈtasi/ | mătase /məˈtase/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ | sita /ˈsita/ | seta /ˈsetə/ |
| Livre | carti /ˈkarti/ | — | carte /ˈkarte/ | libre /ˈlibre/ | libru /ˈlibru/ | libbru /ˈlibbru/ | libbro /ˈlibbərə/ |
| Manger | mâcari /mɨˈkari/ | mâcari /mɨˈkari/ | a mânca /a mɨnka/ | manjar /manˈʒar/ | manghjà /manˈɟa/ | manciari /manˈtʃari/ | mangià /manˈdʒa/ |
| Boire | beari /ˈbeari/ | beari /ˈbeari/ | a bea /a be̯a/ | trincar /trinˈkar/ | beie /ˈbeje/ | vìviri /ˈviviri/ | vevere /ˈvevərə/ |
| Dormir | dormu /ˈdormu/ | durmiri /durˈmiri/ | a dormi /a dorˈmi/ | dormir /dorˈmir/ | durmì /durˈmi/ | dòrmiri /ˈdɔrmɪrɪ/ | durmì /durˈmiː/ |
| Un | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | unu /unu/ | un /un/ | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | uno /ˈunə/ |
| Deux | doi /doj/ | doi /doj/ | doi /doj/ | du /du/ | dui /ˈdui/ | dui /ˈduɪ/ | duje /ˈduːjə/ |
| Trois | trei /trej/ | trei /trej/ | trei /trej/ | tri /tri/ | trè /trɛ/ | tri /tri/ | tre /trɛ/ |
| Quatre | patru /ˈpatru/ | patru /ˈpatru/ | patru /ˈpatru/ | quar /kwar/ | quattru /ˈkwatːru/ | quattru /ˈkwattru/ | quatto /ˈkwattə/ |
| Cinq | tsintsi /ˈtsintsi/ | ținț /tsints/ | cinci /tʃintʃʲ/ | quin /kwin/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | cincu /ˈtʃiŋku/ | cinche /ˈtʃiŋkə/ |
| Cent | sutã /ˈsutə/ | sută /ˈsutə/ | sută /ˈsutə/ | cent /tsent/ | centu /ˈtʃɛntu/ | centu /ˈtʃɛntu/ | ciento /ˈtʃjentə/ |
| Bonjour | bunâ-vã ziuâ /ˈbunɨ vɨ ˈziwɨ/ | ubavu /uˈbavu/ | salut /salut/ | salute /saˈlute/ | salute /saˈlute/ | salutamu /salutamu/ | uè /wɛ/ |
| Merci | haristo /hariˈsto/ | hăirau /hɨiˈrau/ | mulțumesc /multsumesk/ | mersí /merˈsi/ | grazie /ˈɡratsje/ | grazii /ˈɡrattsii/ | grazie /ˈɡratsjə/ |
| Bon | bun /bun/ | bunu /ˈbunu/ | bun /bun/ | bon /bon/ | bonu /ˈbɔnu/ | bonu /ˈbɔnu/ | buono /ˈbwɔnə/ |
| Nouveau | nou /now/ | nou /now/ | nou /now/ | nov /nov/ | novu /ˈnɔvu/ | novu /ˈnɔvu/ | nuovo /ˈnwɔvə/ |
| Rouge | arosh /aˈroʃ/ | roș /roʃ/ | roșu /ˈroʃu/ | rubi /ˈrubi/ | rossu /ˈrossu/ | russu /ˈrussu/ | russo /ˈrussə/ |
| Blanc | albu /ˈalbu/ | alb /alb/ | alb /alb/ | blanc /blaŋk/ | biancu /ˈbjaŋku/ | biancu /ˈbjaŋku/ | janco /ˈjaŋkə/ |
| Noir | negru /ˈneɡru/ | negru /ˈneɡru/ | negru /ˈneɡru/ | nigri /ˈniɡri/ | neru /ˈneru/ | nìuru /ˈniuru/ | niro /ˈnirə/ |
| Vert | veardi /ˈve̯ardi/ | veardi /ˈve̯ardi/ | verde /ˈverde/ | verd /verd/ | verde /ˈverde/ | virdi /ˈvɪrdɪ/ | verde /ˈverdə/ |
| Bleu | albastru /alˈbastru/ | — | albastru /alˈbastru/ | blu /blu/ | turchinu /turˈkinu/ | azzolu /adˈdzɔlu/ | — |
| Coucou | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cucú /kuˈku/ | cuccu /ˈkukku/ | cuccu /ˈkukku/ | cucù /kuˈku/ |
| Ordinateur | computer | — | calculator /kalkulaˈtor/ | computator /komputaˈtor/ | urdinatore /urdinaˈtore/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjutə/ |
| Thé | ceai /tʃaj/ | — | ceai /tʃe̯aj/ | té /te/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ |
| Café | cafe /kaˈfe/ | — | cafea /kaˈfe̯a/ | café /kaˈfe/ | caffè /kafˈfɛ/ | cafè /kaˈfɛ/ | cafè /kaˈfɛ/ |
| Sucre | zahari /ˈzahari/ | — | zahăr /ˈzahər/ | sucre /ˈsukre/ | zuccheru /ˈdzukkeru/ | zuccuru /ˈtsukkuru/ | zùccaro /ˈtsukkərə/ |
| Orange | purtucalã /purtuˈkalə/ | — | portocală /portoˈkalə/ | orange /oˈranʒe/ | aranciu /aˈrantʃu/ | aranciu /aˈrantʃu/ | arancia /aˈrantʃə/ |
| 99 | noauãdzãts shi noauã /noawədzəts ʃi noawə/ | — | nouăzeci și nouă /nowəˈzetʃʲ ʃi ˈnowə/ | — | nuvanta nove /nuˈvanta ˈnɔve/ | novantanovi /nɔvantaˈnɔvi/ | nuvantanove /nuvantaˈnɔvə/ |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap