Nzɛma
Nzéma
Niger-Congo
Le nzima (autonyme Nzɛma) est une langue kwa de la famille nigéro-congolaise, parlée par environ 330 000 personnes dans l'ouest de la Région occidentale du Ghana et dans l'est adjacent de la Côte d'Ivoire. Les Nzima sont surtout connus à l'échelle internationale comme la communauté d'origine de Kwame Nkrumah, président fondateur du Ghana à l'époque de l'indépendance, né à Nkroful en pays nzima en 1909. Sur le plan linguistique, le nzima fait partie de la branche bia du kwa, étroitement apparenté à l'ahanta et plus lointainement au grand groupe dialectal twi-akan (ak). Les Nzima entretiennent de fortes traditions culturelles, dont le festival annuel Kundum célébré dans tout le pays nzima en août/septembre. Le nzima possède une tradition littéraire développée, soutenue par le Bureau des langues du Ghana, avec des supports d'enseignement primaire et une programmation radiophonique en nzima sur la Ghana Broadcasting Corporation.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en nzéma
twokileti
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Niger-Congo
| Sens | Nzéma | Akan | Baoulé | Ga | Adangme | Dagbani | Éwé |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | nzule /nzule/ | nsuo /nsuo/ | nzue /nzue/ | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | kom /kom/ | tsi /tsi/ |
| Feu | sinya /sinja/ | ogya /odʑa/ | sin /sĩ/ | la /la/ | la /la/ | buɣim /buɣim/ | dzo /dzo/ |
| Soleil | ewia /ewia/ | owia /owia/ | wia /wia/ | hulu /hulu/ | hyɛ /çɛ/ | wuntaŋa /wuntaŋa/ | ɣe /ɣe/ |
| Lune | siane /sjane/ | ɔsrane /ɔsrane/ | anglo /aŋlo/ | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | goli /ɡoli/ | ɣleti /ɣleti/ |
| Étoile | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | nsoromma /n̩sòròmmá/ | nzraama /nzraːma/ | ŋulami /ŋùlámi/ | ŋulami /ŋulami/ | saŋmariga /saŋmariɡa/ | ɣletivi /ɣletivi/ |
| Nuit | nɔzo /nɔzo/ | anadwo /anadwo/ | kɔnguɛ /kɔŋɡʷɛ/ | nyɔŋ /ɲɔŋ/ | nyɔmi /ɲɔmi/ | yuŋ /juŋ/ | zã /zã/ |
| Pluie | ezule /ezule/ | osu /oˈsu/ | — | nugbɔ /nuˈɡbɔ/ | hiɔmi /hiɔmi/ | saa /saː/ | tsidzadza /tsidzadza/ |
| Neige | ezukɔtweaba /ezukɔtweaba/ | sukyerɛmma /sutɕɪrɛmma/ | — | snoo /snoː/ | snoo /snoː/ | — | sno /sno/ |
| Vent | anwoma /anwoma/ | mframa /mframa/ | aunngban /aũŋɡbã/ | kɔɔyɔɔ /kɔːjɔː/ | kɔɔhiɔ /kɔːhiɔ/ | pɔhim /pɔhim/ | aya /aja/ |
| Terre | azɛlɛ /azɛlɛ/ | asase /asase/ | asiɛ /asiɛ/ | shikpɔŋ /ʃikpɔŋ/ | zugba /zuɡba/ | tiŋa /tiŋa/ | anyigba /aɲiɡba/ |
| Pierre | bolɛ /bolɛ/ | ɔboɔ /ɔˈboɔ/ | yɛbuɛ /jɛbuɛ/ | tɛ /tɛ/ | tɛ /tɛ/ | kuɣili /kuɣili/ | kpe /kpe/ |
| Montagne | boka /boka/ | bepɔ /bepɔ/ | oka /oka/ | gɔŋ /ɡɔŋ/ | yoku /joku/ | zoli /zoli/ | to /to/ |
| Mer | nyevile /ɲevile/ | ɛpo /ɛpo/ | jenvie /dʒẽvie/ | ŋshɔ /ŋʃɔ/ | wo /wo/ | teeku /teːku/ | atsiaƒu /atsiaɸu/ |
| Mère | enwo /enwo/ | ɛna /ɛna/ | nin /nĩ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | ma /ma/ | dada /dada/ |
| Père | papa /papa/ | agya /adʑa/ | si /si/ | tsɛ /tsɛ/ | tsɛ /tsɛ/ | ba /ba/ | fofo /fofo/ |
| Fille | ra raalɛ /ra raːlɛ/ | ɔbabaa /ɔbabaː/ | ba bla /ba bla/ | biyoo /bijoː/ | biyo /bijo/ | bipuɣiŋga /bipuɣiŋɡa/ | vinyɔnu /viɲɔnu/ |
| Je | me /mè/ | me /mɪ̀/ | min /mĩ́/ | mi /mì/ | i /i/ | mani /mani/ | nye /ɲɛ/ |
| Tu | wɔ /wɔ/ | wo /wʊ̀/ | wɔ /wɔ/ | bo /bo/ | mo /mo/ | nyini /ɲini/ | wò /wò/ |
| Nous | yɛ /jɛ̀/ | yɛn /jɛ̀n/ | ye /je/ | wɔ /wɔ̀/ | wɔ /wɔ/ | tinima /tinima/ | mí /mí/ |
| Nom | duma /duma/ | din /dín/ | dunman /dũmã/ | gbɛi /ɡbɛ́i/ | biɛ /biɛ/ | yuli /juli/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ |
| Personne | sonla /sonla/ | onipa /onipa/ | sran /srã/ | gbɔmɔ /ɡbɔmɔ/ | nɔmlɔ /nɔmlɔ/ | ninsala /ninsala/ | ame /ame/ |
| Tête | ti /ti/ | etire /etire/ | ti /ti/ | yitso /jitso/ | yi /ji/ | zuɣu /zuɣu/ | ta /ta/ |
| Œil | anye /anje/ | aniwa /aniwa/ | nyinma /ɲĩmã/ | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | nini /nini/ | ŋku /ŋku/ |
| Oreille | anzo /anzo/ | aso /aso/ | su /su/ | toi /toi/ | toi /toi/ | tibili /tibili/ | to /to/ |
| Nez | bonyi /boɲi/ | hwene /ʍene/ | bue /bue/ | gugɔŋ /ɡuɡɔŋ/ | gugwɔ /ɡuɡwɔ/ | nyee /ɲeː/ | ŋɔti /ŋɔti/ |
| Bouche | nloa /nloa/ | ano /ano/ | nuan /nuã/ | naa /naː/ | nya /ɲa/ | noli /noli/ | nu /nu/ |
| Dent | ɛjele /ɛdʒele/ | ɛse /ɛse/ | je /dʒe/ | nyɛnyoŋ /ɲɛɲoŋ/ | luŋu /luŋu/ | nyini /ɲini/ | aɖu /aɖu/ |
| Langue | ɛtɛfima /ɛtɛfima/ | tɛkrɛma /tɛkrɛma/ | taaman /taːmã/ | lilɛi /lilɛi/ | lilɛ /lilɛ/ | zilinli /zilinli/ | aɖe /aɖe/ |
| Main | ɛsa /ɛsa/ | nsa /nsa/ | sa /sa/ | nine /nine/ | nine /nine/ | nuu /nuː/ | asi /asi/ |
| Pied | gyakɛ /ɡʲakɛ/ | nan /nan/ | ja /dʒa/ | nane /nane/ | nane /nane/ | napɔŋ /napɔŋ/ | afɔ /àfɔ̀/ |
| Cœur | ahonle /ahonle/ | akoma /akoma/ | anwlɛn /ãwlɛ̃/ | tsui /tsui/ | tsui /tsui/ | suhu /suhu/ | dzi /dzi/ |
| Os | bowule /bowule/ | dompe /dompe/ | owie /owie/ | wu /wu/ | wu /wu/ | kɔbili /kɔbili/ | ƒu /ɸu/ |
| Sang | mogya /moɡʲa/ | mogya /moɡʲa/ | mmoja /mːodʒa/ | lá /lá/ | muɔ /muɔ/ | ʒim /ʒim/ | ʋu /ʋu/ |
| Caca | ebinli /ebinli/ | ebin /ebin/ | wakasu /wakasu/ | wamɔ /wamɔ/ | fĩ /fĩ/ | bindi /bindi/ | afɔdzi /afɔdzi/ |
| Amour | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | ɔdɔ /ɔdɔ/ | klo /klo/ | suɔmɔ /suɔmɔ/ | suɔmi /suɔmi/ | yu /ju/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ |
| Arbre | baka /baka/ | dua /dua/ | waka /waka/ | tso /tso/ | tso /tso/ | tia /tia/ | ati /ati/ |
| Chien | kraman /kraman/ | kraman /kraman/ | alua /alua/ | gbei /ɡbei/ | gbe /ɡbe/ | baa /baː/ | avu /avu/ |
| Chat | agyinamoa /adʑinamoa/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | bisua /bisua/ | adi /adi/ | adi /adi/ | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | dadi /dadi/ |
| Poisson | fɛlɛ /fɛlɛ/ | apataa /apataː/ | jue /dʒue/ | loo /loː/ | lo /lo/ | zahim /zahim/ | tɔmelã /tɔmelã/ |
| Oiseau | anloma /anloma/ | anoma /aˈnoma/ | anunman /anũmã/ | loofɔlɔ /loːfɔlɔ/ | lohwe pɛlitsɛ /lohwe pɛlitsɛ/ | nooŋa /noːŋa/ | xevi /xeʋi/ |
| Papillon | ɛbolakɔlɛ /ɛbolakɔlɛ/ | afofantɔ /afofantɔ/ | abɛbɛ /abɛbɛ/ | abei /abei/ | kutu /kutu/ | kahimpiɛɣu /kahimpiɛɣu/ | kpakpaluʋui /kpakpaluʋui/ |
| Œuf | kolonvia /kolonvia/ | kosua /kosua/ | klenzua /klẽzua/ | wuɔ /wuɔ/ | hlui /hlui/ | galli /ɡalli/ | koklozi /koklozi/ |
| Cheval | ɛkpɔnwɔ /ɛkpɔnwɔ/ | ɔpɔnkɔ /ɔpɔŋkɔ/ | nnɛn kpanngɔ /nːɛ̃ kpãŋɡɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | wahu /wahu/ | sɔ /sɔ/ |
| Maison | suakɛ /suakɛ/ | efie /efie/ | sua /sua/ | shia /ʃia/ | we /we/ | yili /jili/ | aƒe /aɸe/ |
| Lait | nyɛfonzule /ɲɛfonzule/ | nufusu /nufusu/ | nɔnnɔn /nɔ̃nɔ̃/ | fufɔ /fufɔ/ | nyɔ nyu /ɲɔ ɲu/ | bihim /bihim/ | notsi /notsi/ |
| Miel | wolɛ /wolɛ/ | ɛwoɔ /ɛwoɔ/ | awɛma nzue /awɛma nzue/ | wo /wo/ | hwo /hwo/ | shiri /ʃiri/ | anyitsi /aɲitsi/ |
| Sel | ngyenle /ndʑenle/ | nkyene /ntɕene/ | njin /ndʒĩ/ | ŋo /ŋo/ | ŋo /ŋo/ | yalim /jalim/ | dze /dze/ |
| Vin | nwanye /nwaɲe/ | bobesa /bobesa/ | duvɛn /duvɛ̃/ | wain /wain/ | wai /wai/ | wain /wain/ | wain /wain/ |
| Riz | awule /awule/ | ɛmo /ɛmo/ | awie /awie/ | omɔ /omɔ/ | omɔ /omɔ/ | shinkaafa /ʃinkaːfa/ | mɔlu /mɔlu/ |
| Chocolat | twokileti | — | sokola /sokola/ | tsɔkoleti | chocolate | chokileeti /tʃokileːti/ | tsokolate /tsokolate/ |
| Fer | bulalɛ /bulalɛ/ | dadeɛ /dadeɛ/ | blalɛ /blalɛ/ | dade /dade/ | dade /dade/ | kurugu /kuruɡu/ | ga /ɡa/ |
| Roue | ehwili /ehwili/ | ntwahonan /ntwahonan/ | kondokaa /kondokaː/ | shwiili /ʃwiːli/ | tlɔɔke nane /tlɔːke nane/ | kalinli /kalinli/ | afɔti /afɔti/ |
| Soie | selekye /seletɕe/ | serekye /seretɕe/ | — | seda /seda/ | seda /seda/ | sinichi /sinitʃi/ | seda /seda/ |
| Livre | buluku /buluku/ | nwoma /ɲʷoma/ | fluwa /fluwa/ | wolo /wolo/ | womi /womi/ | buku /buku/ | agbalẽ /aɡbalẽ/ |
| Manger | di /di/ | didi /didi/ | di /di/ | yɛ /jɛ/ | ye /je/ | di /di/ | ɖu /ɖu/ |
| Boire | nu /nu/ | nom /nom/ | nɔn /nɔ̃/ | nu /nu/ | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | no /no/ |
| Dormir | dafi /dafi/ | da /da/ | lafi /lafi/ | wɔ /wɔ/ | hwɔ mahe /hwɔ mahe/ | gbihi /ɡbihi/ | dɔ alɔ̃ /dɔ alɔ̃/ |
| Un | kʊ /kʊ/ | baako /baːko/ | kun /kũ/ | ekome /ekome/ | kake /kake/ | yini /jini/ | ɖeka /ɖeka/ |
| Deux | nwiɔ /nwiɔ/ | mmienu /m̩mìɛ̀nu/ | nnyɔn /nɲɔ̃/ | enyɔ /eɲɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ | ayi /aji/ | eve /ève/ |
| Trois | nsa /nsa/ | ɛbiɛsa /ɛbiɛsa/ | nsan /nsã/ | etɛ /etɛ/ | etɛ /etɛ/ | ata /ata/ | etɔ̃ /etɔ̃/ |
| Quatre | nna /nnã/ | ɛnan /ɛnã/ | nnan /nːã/ | ejwɛ /edʒwɛ/ | eywɛ /ejwɛ/ | anahi /anahi/ | ene /ene/ |
| Cinq | nnu /nnu/ | enum /ɛnũ/ | nnun /nːũ/ | enumɔ /enumɔ/ | enuɔ /enuɔ/ | anu /anu/ | atɔ̃ /atɔ̃/ |
| Cent | ɛya /ɛja/ | ɔha /ɔha/ | ya /ja/ | oha /oha/ | lafa /lafa/ | kɔbiga /kɔbiɡa/ | alafa /alafa/ |
| Bonjour | akwaaba /akʷaːba/ | akwaaba /akʷaːba/ | akwaba /akwaba/ | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ | daa /daː/ | dasiba /dasiba/ | ŋdi /ŋdi/ |
| Merci | medaase /medaase/ | medaase /medaase/ | mo /mo/ | oyiwala /ojiwala/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | mpaɣya /mpaɣja/ | akpe /akpe/ |
| Bon | kpa /kpa/ | pa /pa/ | kpa /kpa/ | ekpakpa /ekpakpa/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | viɛla /viɛla/ | nyo /ɲo/ |
| Nouveau | fofolɛ /fofolɛ/ | foforɔ /foforɔ/ | uflɛ /uflɛ/ | hee /heː/ | he /he/ | palli /palli/ | yeye /jeje/ |
| Rouge | kɔkɔlɛ /kɔkɔlɛ/ | kɔkɔɔ /kɔkɔː/ | ɔkwlɛ /ɔkʷlɛ/ | tsuru /tsuru/ | tsu /tsu/ | ʒee /ʒeː/ | dzĩ /dziː̃/ |
| Blanc | fufule /fufule/ | fitaa /fitaː/ | ufue /ufue/ | yɛŋ /jɛŋ/ | hiɔ /hiɔ/ | piɛlli /piɛlli/ | ɣi /ɣi/ |
| Noir | bile /bile/ | tuntum /tuntum/ | ble /ble/ | diŋ /diŋ/ | yumu /jumu/ | sabinli /sabinli/ | yibɔ /jibɔ/ |
| Vert | asuomenle /asuomenle/ | ahahammono /ahahammono/ | — | ŋoli /ŋoli/ | — | — | gbemumu /ɡbemumu/ |
| Bleu | buluwu /buluwu/ | tuntum /tuntum/ | — | bla /bla/ | bluu /bluː/ | sabilifaa /sabilifaː/ | amã /amã/ |
| Ordinateur | kɔmpita /kɔmpita/ | kɔmputa /kɔmputa/ | ɔrdinatɛli /ɔrdinatɛli/ | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | komputer /komputer/ | kɔmputa /kɔmputa/ |
| Thé | tii /tiː/ | tii /tiː/ | te /te/ | tii /tiː/ | — | tii /tiː/ | tii /tii/ |
| Sucre | asikyɛlɛ /asikjɛlɛ/ | asikre /asikre/ | sukwla /sukʷla/ | sikli /sikli/ | sikli /sikli/ | sichiri /sitʃiri/ | sukli /sukli/ |
| Orange | akutue /akutue/ | akutu /akutu/ | — | akutu /akutu/ | akutu /akutu/ | leemu /leːmu/ | akutu /akutu/ |
| 99 | abulahɔnla nee ngɔnla /abulahɔ̃lã neː ŋɡɔ̃lã/ | aduɔkron akron /aduɔkrõ akrõ/ | ablangwlan-nin-ngwlan /ablaŋɡʷlã nĩ ŋɡʷlã/ | nyɔŋmai nɛɛhu kɛ nɛɛhu /ɲɔŋmai nɛːhu kɛ nɛːhu/ | nyingmi nɛɛ kɛ nɛɛ /ɲiŋ͡mi nɛː kɛ nɛː/ | — | blaasiekɛ vɔ asiekɛ /blaasiekɛ vɔ asiekɛ/ |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap